Jard pojawia się w sporcie, w sklepach z tkaninami, przy opisach trawników golfowych i w scenariuszach futbolu amerykańskiego. To jednostka, która przeżyła epokę metryczną – i ma się całkiem dobrze.

Dokładna definicja

Od 1959 roku jard jest zdefiniowany dokładnie jako:

1 jard = 0,9144 m = 91,44 cm (dokładnie)
1 jard = 3 stopy = 36 cali

Wzajemne przeliczenia:

jardy → metry: m = yd × 0,9144
metry → jardy: yd = m / 0,9144 ≈ m × 1,09361
jardy → centymetry: cm = yd × 91,44

Tabela przeliczeniowa

Jardy Metry Centymetry Stopy
0,5 0,457 45,7 1,5
1 0,914 91,4 3
2 1,829 182,9 6
5 4,572 457,2 15
10 9,144 914,4 30
25 22,86 2286 75
50 45,72 4572 150
100 91,44 9144 300
1760 1609,3 160934 5280

Ostatni wiersz to mila lądowa – dokładnie 1760 jardów.

Historia jednostki

Słowo "jard" pochodzi prawdopodobnie od staroangielskiego gerd – kij, pałka, różdżka. W XII wieku angielski król Henryk I miał zdefiniować jard jako odległość od czubka nosa do koniuszka wyciągniętego ramienia. Inna wersja mówi, że jard to odwołanie do obwodu talii króla.

W XIII wieku w Anglii stworzono fizyczny wzorzec jarda – żelazny pręt przechowywany jako standard. Obowiązywał aż do 1959 roku, gdy przyjęto międzynarodową definicję metryczną.

Futbol amerykański i jard

Boisko futbolu amerykańskiego ma 100 jardów długości (91,44 m) i 53⅓ jarda szerokości (48,76 m). Co 10 jardów jest malowana linia. Drużyna atakująca musi przesunąć piłkę o 10 jardów w 4 podejściach (downs), żeby zachować posiadanie.

W futbolu amerykańskim jard jest fundamentalną jednostką pola i statystyk:

  • rushing yards – jardy zdobyte biegiem,
  • passing yards – jardy z rzutów,
  • field goal – strzał z pola bramkowego, mierzony w jardach.

Tkaniny i ogrodnictwo

Sprzedawcy tkanin w USA i UK mierzą materiał w jardach. Jeden jard to klasyczna porcja na uszycie bluzki lub koszuli. Przy zakupach tkanin online z USA przeliczaj na metry – 1 jard ≈ 0,91 m, typowy wzór na sukienkę wymaga 2–4 jardów (1,8–3,6 m).

W ogrodnictwie anglosaskim odległości i wymiary trawników często opisuje się jardami kwadratowymi:

1 jard kwadratowy (sq yd) = 0,8361 m²

Trawa golfowa liczy yardage – długość dołka podaje się w jardach. Par 4 to zwykle 350–475 jardów (320–435 m).

Jard na co dzień

W Polsce jard pojawia się głównie przy:

  • zakupach tkanin z zachodnich sklepów online,
  • oglądaniu futbolu amerykańskiego i golfa,
  • czytaniu angielskich instrukcji majsterkowania.

Szybkie przybliżenie dla głowy: 1 jard ≈ 90 cm, 3 jardy ≈ 2,75 m. Dla większości codziennych celów ta dokładność jest wystarczająca.